Döküman indir

Ulaşım Sistemleri

Yazar: admin | Yayın Tarihi: 19 Temmuz 2009 | Yorumlar: Henüz Yorum Yok :(
Kategori: Raylı Sistemler

İnsanların çok çeşitli olan ihtiyaçlarını, bulundukları yerden temin etmelerine imkan
yoktur. Bu sebeple ihtiyaçlarını elde etmek için başka yerlere gitmeye zorunludurlar. Aynı
zamanda toplumun bir üyesi olarak da arkadaş ve akrabalarını ziyaret, değişik yer ve insanlar
görmek için de hareket etmek ve yer değiştirmek ihtiyacını duyarlar.
İlk insanla birlikte duyulan bu ihtiyaç, devamlı gelişerek şu altı taşıma sisteminin
oluşmasını sağlamıştır;


* Kara yolu taşıma sistemi,
* Su yolu taşıma sistemi,
* Havayolu taşıma sistemi,
* Uzay taşıma sistemi,
* Boru hatları taşıma sistemi,
* Demir yolu taşıma sistemi.
Bu taşıma sistemlerinde dört ana unsur vardır;
* Yol,
* Taşıt,
* Enerji,
* Yükleme-boşaltma istasyonları.

Taşıma sistemlerinin ekonomik karşılaştırılması, bu unsurlar dikkate alınarak yapılır.
Su yolu, hava yolu ve uzay taşıma sistemlerinde, yol için ayrıca bir masraf ve yatırım
yapılması söz konusu değildir. Bu yönleri ile ekonomiktirler. Boru hatları ile yapılan
taşımada ise, taşıt unsuru ortadan kalkar ve özellikle petrol taşınması ekonomik hale gelir.
Kara yolu ve demir yolu taşıma sistemlerinde 4 unsurun tamamı mevcut olup, özellikle yol
unsuru büyük yatırımlar ister. Bu iki sistemden demir yolu taşıması ise yol, altyapı ve
üstyapısı ile maliyeti en fazla sistemdir.


Hafif Raylı Sistemler
Esas olarak klasik tramvayın modernleştirilmiş ve evrimleşmiş halidir.Hafif raylı
taşımacılık; tek araba veya kısa dizi halinde işletilebilen yer seviyesinde veya yükseltilmiş
yollarda kendine ait özel bir yolu ve çoğunlukla caddeleri kullanan bir kent içi elektrikli
ulaşım sistemidir. Gelişen ve hızla genişleyen büyük kentlerin toplu yolcu taşıma
ihtiyaçlarını karşılamak için geliştirilen ve günümüz büyük kentlerinde yaşamı ve ulaşımı
kolaylaştıran elektrik enerjisiyle çalışan çeken ve çekilen araçlardan oluşan bir sistemdir
Temel özelliği çalıştığı yolun tamamıyla diğer kullanıcılardan ayrılmış olmasıdır.

Tramvay:
Genelde kara yolu ile aynı güzergahı paylaşan, üzerinde bulunan elektrik tellerinden
enerjisini alan belirli istasyonlarda yolcu alıp indiren tek araç olarak dizayn edilen çeken
araçlardır.

Ağır Raylı Sistemler
Kent içi ulaşımda ağır raylı sisteme örnek olarak metro ve banliyö trenleri
gösterilebilir.Temel özelliği çalıştığı yolun tamamıyla diğer kullanıcılardan ayrılmış
olmasıdır.
Metro:
En büyük trafik potansiyelini gerçekleştirecek taşıt türüdür. Yer altında veya bazen
yer üstünde hareket eder, yol kesişmesi yoktur.Kendi içinde kapalı bir sistemdir ve burada
yalnızca metro taşıtları çalışır.
Banliyö:
Kendine ait demir yolunda hareket eden bir sistemdir.Yoğun kent dışı yöre trafiğine
hizmet götürür. Genelde elektrikli (Diesel Multiple Unit de olabilir) demiryollarında hareket
eden bir sistemdir.
Yolcu trenleri:
Sadece yolcu taşımak için çeşitli şekillerde dizayn edilen çekilen araçların bir gurup
oluşturduğu bir veya birkaç lokomotifin çektiği trenlerdir
Yük trenleri:
Sadece yük taşımak için çeşitli şekillerde dizayn edilen çekilen araçların bir grup
oluşturduğu bir veya birkaç lokomotifin çektiği trenlerdir
Monorail (Üst Yolu Elektrikli Taşıt)
Monorail, üst yollu yakın mesafe elektrikli, toplu taşıma sistemidir. Ray yolu, kapalı
bir kutu şeklinde(Suspended, alttan asılı) veya aracın kapattığı ata biner gibi üzerine
oturduğu (Straddle, üsten giden) olmak üzere iki türlü olup yüksek seviyeli çelik veya beton
kolonlara asılı şekilde monte edilmiştir. Hızı 80 km/h dolayında sınırlanan bu sistem tek
kabinle çalıştırılabildiği gibi dizi oluşturularak da çalıştırılabilir. Tek ray üzerinde hizmet
veren,yolcu (hatta yük) taşımacılığında kullanılan,çoğunlukla yükseltilmiş yollarda
seyretmekle birlikte yüzeyde veya metro tünellerinde çalışabilen “ray üstü” ya da “ray altı”
işletilebilen araçlardır.

Maglev (Mannetic Levitation System)
Bu sistemler 300 km/h hızın üzerinde çalışacak şekilde geliştirilmesine rağmen, hızları
daha alt bir değerde sınırlandırılarak kent içi ulaşımda da kullanılmaya başlanmıştır.
Konvansiyonel sistemlerden daha sessiz, daha hızlı ve konforlu oluşu sistemin avantajı olup,
tüm maglev trenleri magnetik olarak kaldırma mekanizmasına sahiptir.
A.G.T (Otomatik Sürücüsüz Sistemler)
Sürülmesi ve kontrollü bilgisayar aracılığı ile yapılan, sabit bir kılavuz yol üzerinde
değişik aralıklarla işletilebilen, küçük araçlardır.Lastik tekerlekleri ve elektrik enerjisi alması
nedeniyle en sessiz ulaşım biçimlerinden biridir. Emisyonu olmadığı için çevreci, makinisti
olmadığı için çok az ilave maliyetle çok sık servis yapabilen AGT’nin, yüksek yatırım
maliyetine oranla düşük yolcu kapasitesi olması dezavantajıdır.

Kaynak: Megep